:

Форум АБСЕ па супрацоўніцтве ў галіне бяспекі

Форум АБСЕ па супрацоўніцтве ў галіне бяспекі (ФСГБ) быў створаны ў адпаведнасці з палажэннямі Хельсінскага дакумента НБСЕ 1992 года. Яго асноўнымі задачамі з'яўляюцца перамовы па кантролі над узбраеннямі, раззбраенні і мерах умацавання даверу і бяспекі, рэгулярныя кансультацыі і актыўнае супрацоўніцтва па пытаннях, звязаных з бяспекай і далейшым памяншэннем верагоднасці ўзнікнення канфліктаў. ФСБ з'яўляецца адным з органаў АБСЕ, якія маюць права прыняцця рашэнняў.

У 1990-х гадах на Форуме быў узгоднены і прыняты шэраг важных дакументаў і рашэнняў у сферы кантролю над узбраеннямі, раззбраення і мер па ўмацаванні даверу і бяспекі:

♦ «Планаванне ў галіне абароны», у адпаведнасці з якім дзяржавы-ўдзельніцы прынялі на сябе абавязацельствы прадстаўляць інфармацыю аб сваёй абароннай палітыцы і дактрынах, планах ваеннага будаўніцтва, ваенных выдатках і бюджэтах;

♦ «Прынцыпы, якія рэгулююць перадачу звычайных узбраенняў», зафіксавалі прыхільнасць дзяржаў-удзельнікаў да адкрытасці і стрыманасці пры перадачы звычайных узбраенняў і звязаных з імі тэхналогій;

♦ «Меры стабілізацыі ў дачыненні да лакальных крызісных сітуацый» акрэслілі пералік добраахвотных, значных у ваенных адносінах мер, якія прызначаны для часовага прымянення, нацэлены на падтрымку палітычнага працэсу ўрэгулявання такіх сітуацый і закліканы палегчыць прыняцце рашэнняў адпаведнымі органамі АБСЕ;

♦ «Глабальны абмен ваеннай інфармацыяй» ахоплівае дадзеныя па асноўных сістэмах узбраенняў і тэхнікі і асабістаму складу сухапутных і ўсіх іншых сіл дзяржаў — удзельніц НБСЕ / АБСЕ, размешчаных як на яе тэрыторыі, так і за яе межамі, на тэрыторыі трэціх дзяржаў;

♦ «Прынцыпы, якія рэгулююць нераспаўсюджванне» замацавалі гатоўнасць дзяржаў-удзельніц аказваць падтрымку міжнародным рэжымам нераспаўсюджвання ядзернай, хімічнай і біялагічнай / бактэрыялагічнай зброі і адлюстраваць адпаведныя абавязацельствы ў сваіх нацыянальных заканадаўствах, правілах і працэдурах;

♦ «Кодэкс паводзінаў, які тычыцца ваенна-палітычных аспектаў бяспекі», у якім выкладзены асноўныя прынцыпы і палітычныя абавязацельствы, прынятыя на сябе дзяржавамі-ўдзельніцамі. У Кодэксе паводзін зафіксаваны асноўны прынцып непадзельнасці бяспекі і непарыўнай сувязі бяспекі кожнай дзяржавы з бяспекай іншых.

Адным з ключавых дакументаў АБСЕ ў ваеннай сферы стаў Венскі дакумент аб мерах умацавання даверу і бяспекі, мэтай якога з'яўляецца заахвочванне большай транспарэнтнасці і даверу паміж дзяржавамі-ўдзельніцамі АБСЕ ў ваеннай галіне праз абмен інфармацыяй, апавяшчэннямі і верыфікацыйнымі мерапрыемствамі (інспекцыямі і наведваннямі па ацэнцы) . Венскі дакумент неаднаразова абнаўляўся Форумам ў мэтах яго прывядзення ў адпаведнасць з зменамі ваенна-палітычнай абстаноўкі ў зоне прымянення. З 1 снежня 2011 г. дзейнічае Венскі дакумент аб мерах умацавання даверу і бяспекі 2011 года, які з'яўляецца лагічным працягам Стакгольмскага дакумента 1986 года і Венскіх дакументаў 1990, 1992, 1994. і 1999 гадоў.

У 2000 годзе на Форуме быў узгоднены Дакумент АБСЕ аб лёгкай і стралковай зброі (ЛСЗ), мэтай якога з'яўляецца барацьба з дэстабілізуючыми накапленнямі і незаконным распаўсюджваннем гэтага віду ўзбраенняў.

У 2003 годзе на ФСГБ быў прыняты Дакумент АБСЕ аб запасах звычайных боепрыпасаў (ЗЗБ), які разглядае праблему лішкаў боепрыпасаў і выбуховых рэчываў для звычайных узбраенняў.

На аснове дакументаў АБСЕ аб ЛСЗ і ЗЗБ ажыццяўляецца рэалізацыя праектаў АБСЕ па аказанні садзейнічання дзяржавам-удзельніцам у галіне ўтылізацыі і кіравання запасамі і павышэння бяспекі захоўвання лёгкай і стралковай зброі і звычайных боепрыпасаў.

У Беларусі АБСЕ рэалізаваны праекты па павышэнні бяспекі захоўвання і кіраванні запасамі ЛСЗ і па ліквідацыі запасаў вадкага ракетнага паліва (меланж, самін і ТМ-185).

Значная ўвага ў рамках Форуму надаецца праблематыцы нераспаўсюджвання зброі масавага знішчэння (ЗМЗ). У снежні 2013 года «на палях» СМЗС АБСЕ ў Кіеве рашэннем Форуму былі прынятыя абноўленыя Прынцыпы АБСЕ, якія рэгулююць нераспаўсюджванне. У прэамбулярнай частцы Прынцыпаў адлюстраваны ўклад Беларусі, Казахстана і Украіны ў ядзернае раззбраенне і ўмацаванне міжнароднага міру і бяспекі.

У 2015 годзе па ініцыятыве Беларусі Форум прыняў рашэнне «Роля АБСЕ ў падтрымку імплементацыі рэзалюцыі СБ ААН 1540», якое вызначае асноўныя напрамкі дзейнасці АБСЕ ў сферы выканання рэзалюцыі 1540 і закладвае аснову для ўзаемадзеяння з іншымі міжнароднымі арганізацыямі па гэтаму пытанню. У 2019 годзе СМЗС АБСЕ ў Братыславе прыняў ініцыяваную Беларуссю і Іспаніяй памятную дэкларацыю з нагоды 25-й гадавіны прыняцця «Прынцыпаў, якія рэгулююць нераспаўсюджванне» і 15-й гадавіны рэзалюцыі СБ ААН 1540

Прадстаўнікі Рэспублікі Беларусь ўносяць актыўны ўклад у работу ФСГБ, удзельнічаючы ў якасці асноўных дакладчыкаў на мерапрыемствах Форуму.

У 2019 годзе ў Мінску адбыліся два рэгіянальных семінара ў рамках ваенна-палітычнага вымярэння АБСЕ: па выкананні рэзалюцыі СБ ААН 1540 і па дэактывацыі лёгкай і стралковай зброі.

Старшынства на Форуме ажыццяўляецца на ратацыйнай аснове, тэрмін кожнага старшынства — чатыры месяцы (тры старшынства ў год). Беларусь узначальвала ФСГБ у красавіку – жніўні 2005 года. У 2020 годзе старшынства на Форуме ажыццяўлялі Турцыя, Україна і Германія; у 2021 годзе Форум па чарзе ўзначаляць ЗША, Арменія і Аўстрыя.

 

Дыпмісіі Беларусі за мяжой

Усе дыпмісіі Сайт МЗС
Перайсці